هزینهی ارسال، جایی است که سود بسیاری از فروشگاههای اینترنتی ایرانی بیصدا از بین میرود. یا آنقدر کم حساب میشود که از جیب فروشنده میرود، یا آنقدر زیاد که مشتری سبد خرید را رها میکند.
این راهنما میگوید مدلهای محاسبه چه هستند، هرکدام برای چه کسی مناسب است، و کدام اشتباهها بیشترین ضرر را میزنند.
انتخاب مدل، تصمیم مالی است نه فنی
چهار مدل، با مزیت و ریسک هرکدام
مدل
مناسب چه کسی
ریسک
نرخ ثابت
محصولات با وزن و ابعاد نزدیک به هم
سفارش سنگین یا دور، ضرر میدهد
بر اساس وزن
فروشگاهی با تنوع وزن زیاد
اگر وزن محصولات ثبت نشده باشد، کار نمیکند
بر اساس مقصد
وقتی تفاوت هزینهی شهری و شهرستان زیاد است
نیازمند تعریف درست مناطق
پلکانی بر اساس مبلغ
ساده برای مشتری و قابل پیشبینی
ارتباطی با هزینهی واقعی ارسال ندارد
واقعبینانهترین ترکیب برای بیشتر فروشگاههای ایرانی: پایه بر اساس مقصد، تعدیل بر اساس وزن، بهعلاوهی ارسال رایگان بالای یک مبلغ مشخص. این ترکیب هم ضرر را کنترل میکند هم میانگین سبد را بالا میبرد.
وزن و ابعاد — دادهای که همیشه ناقص است
اگر میخواهید هزینهی ارسال واقعی محاسبه شود، هر محصول باید وزن و ابعاد داشته باشد. در عمل، تقریباً هیچ فروشگاهی این را کامل ندارد.
وزن واقعی در برابر وزن حجمیشرکتهای حمل، هرکدام بیشتر باشد را حساب میکنند. کالای سبک و حجیم — مثل بالش — بر اساس حجم قیمت میخورد نه وزن.
وزن بستهبندیکارتن، ضربهگیر و چسب هم وزن دارند. اگر فقط وزن کالا را ثبت کنید، همیشه کمتر حساب میکنید.
سفارش چندقلمیمجموع وزن، نه بزرگترین قلم. و گاهی چند بسته میشود.
محصولات متغیررنگ و سایز مختلف میتوانند وزن متفاوت داشته باشند.
اشتباهی که مستقیم از سود میخوردثبت نکردن وزن حجمی. فروشگاهی که کالای سبک و حجیم میفروشد و بر اساس وزن واقعی محاسبه میکند، روی هر سفارش ضرر میدهد و معمولاً ماهها متوجه نمیشود — چون ضرر در هزینهی ارسال پنهان است نه در قیمت کالا.
ارسال رایگان — ابزار است، نه هزینه
«ارسال رایگان» در واقع یعنی هزینه را شما میدهید. سؤال درست این نیست که بدهید یا نه، این است که از چه مبلغی به بالا.
۱میانگین سبد خرید فعلی را بدانیداگر این عدد را ندارید، هر آستانهای که بگذارید حدس است.
۲آستانه را کمی بالاتر بگذاریداگر میانگین سبد شما مبلغ X است، آستانه را کمی بالاتر بگذارید تا انگیزهی افزودن قلم بعدی ایجاد شود.
۳هزینه را در حاشیهی سود ببینیداگر حاشیهی سود شما کم است، آستانه باید بالاتر باشد.
۴واضح نمایش دهیددر سبد خرید بگویید «X تومان دیگر تا ارسال رایگان» — این جمله میانگین سبد را بالا میبرد.
۵بعد از یک ماه بازبینی کنیدببینید میانگین سبد بالا رفت یا فقط هزینهی ارسال بیشتر شد.
اشتباه رایجگذاشتن آستانهی ارسال رایگان پایینتر از میانگین سبد فعلی. در این حالت تقریباً همهی سفارشها رایگان میشوند و شما فقط هزینهی ارسال را به دوش گرفتهاید بدون اینکه چیزی به دست بیاورید.
رها شدن سبد خرید و هزینهی ارسال
هزینهی ارسال، یکی از رایجترین علتهای رها شدن سبد خرید است — ولی معمولاً نه بهخاطر مبلغش، بلکه بهخاطر غافلگیری.
حالت
واکنش مشتری
هزینهی ارسال در صفحهی آخر معلوم میشود
بیشترین رها کردن — حس فریب خوردن
هزینه از ابتدا در صفحهی محصول معلوم است
کمترین رها کردن، حتی اگر مبلغ بالا باشد
محاسبهگر هزینه در صفحهی محصول
مشتری قبل از افزودن میداند چقدر میشود
«هزینهی ارسال پس از تماس اعلام میشود»
بیشتر کاربران اصلاً سفارش نمیدهند
اصل ساده: مشتری از مبلغ بالا فرار نمیکند، از غافلگیری فرار میکند. هزینهی ارسال را هرچه زودتر در مسیر خرید نشان دهید.
پرداخت در محل — نکتهای که فراموش میشود
پرداخت در محل برای بازار ایران مهم است و اعتماد میسازد، ولی دو نکته دارد:
کارمزد پرداخت در محلشرکتهای حمل برای دریافت وجه کارمزد میگیرند. اگر در محاسبهی شما نباشد، از سود کم میشود.
ریسک عدم تحویلسفارشی که تحویل گرفته نشود، هزینهی رفت و برگشت را روی دست شما میگذارد. برای سفارشهای پرمبلغ، تایید تلفنی پیش از ارسال منطقی است.
ضمناً پرداخت در محل جزو روشهای مورد تایید برای نماد اعتماد هم هست — یعنی نداشتن درگاه پرداخت مانع اینماد نمیشود. جزئیاتش در راهنمای نماد اعتماد آمده است.
خودکارسازی — کجا واقعاً صرفه دارد
کار
خودکارسازی
بازده
محاسبهی هزینهی ارسال
بر اساس قواعد تعریفشده در فروشگاه
بالا — حذف خطای دستی
ثبت سفارش در سامانهی حمل
اتصال به سرویس ارسال
بالا برای حجم بالا
دریافت کد رهگیری
خودکار پس از ثبت مرسوله
بالا
اطلاعرسانی به مشتری
پیامک در لحظهی ارسال با کد رهگیری
بسیار بالا — بیشترین کاهش تماس پشتیبانی
بهروزرسانی وضعیت سفارش
خودکار بر اساس وضعیت مرسوله
متوسط تا بالا
سطر چهارم بیشترین بازده را دارد و سادهترین هم هست. «سفارشم کجاست؟» رایجترین تماس پشتیبانی فروشگاههاست و یک پیامک خودکار با کد رهگیری، بخش بزرگیاش را حذف میکند. جزئیات اتصالها در صفحهی اتوماسیون آمده است.
چکلیست تنظیم ارسال
پیش از راهاندازی یا بازبینی
وزن همهی محصولات ثبت شده — با احتساب بستهبندی
ابعاد محصولات حجیم ثبت شده تا وزن حجمی محاسبه شود
مناطق ارسال تعریف شدهاند: شهری، استانی، سایر
هزینهی ارسال در صفحهی محصول یا سبد، پیش از مرحلهی آخر معلوم است
آستانهی ارسال رایگان بالاتر از میانگین سبد فعلی است
در سبد خرید، فاصله تا ارسال رایگان نمایش داده میشود
کارمزد پرداخت در محل در محاسبه لحاظ شده
برای سفارشهای پرمبلغ، رویهی تایید پیش از ارسال تعریف شده
کد رهگیری بهصورت خودکار برای مشتری فرستاده میشود
بستهبندی — هزینهای که در محاسبه نیست
بستهبندی هم هزینه دارد هم روی وزن اثر میگذارد، و معمولاً در هیچ محاسبهای دیده نمیشود:
هزینهی موادکارتن، ضربهگیر، چسب و برچسب. روی هر سفارش مبلغی است که از سود کم میشود.
وزن اضافهبستهبندی محکم برای کالای شکستنی، وزن و گاهی حجم را بالا میبرد.
زمان نیروی انسانیبستهبندی هر سفارش وقت میبرد؛ در حجم بالا این هزینهی واقعی است.
نرخ آسیببستهبندی ضعیف یعنی مرجوعی و ارسال دوباره — گرانترین حالت.
محاسبهی درستهزینهی ارسالی که از مشتری میگیرید باید کرایهی حمل بهعلاوهی هزینهی بستهبندی را پوشش دهد. فروشگاههایی که فقط کرایه را حساب میکنند، روی هر سفارش مبلغی ضرر میدهند که در هیچ گزارشی دیده نمیشود.
مرجوعی — هزینهای که دو برابر است
مورد
چه کسی میدهد
نکته
ارسال اولیه
شما یا مشتری
طبق سیاست فروشگاه
ارسال برگشتی
معمولاً بسته به علت مرجوعی
اگر ایراد از کالا بوده، با شماست
بستهبندی دوباره
شما
کالای برگشتی معمولاً بستهبندی تازه میخواهد
کاهش ارزش کالا
شما
کالای بازشده گاهی دیگر نو محسوب نمیشود
به همین دلیل، شفافیت در توضیح محصول — ابعاد، جنس، رنگ واقعی — ارزانترین راه کاهش مرجوعی است. مرجوعیای که بهخاطر «آنچه انتظار داشتم نبود» اتفاق میافتد، با یک عکس بهتر و توضیح دقیقتر قابل پیشگیری بود.
ارسال رایگان: کِی بهصرفه است
ارسال رایگان مؤثرترین ابزار است و پرریسکترین، چون هزینهاش جایی باید جبران شود:
حالت
برای چه کسی جواب میدهد
ریسک
رایگان برای همه
حاشیهی سود بالا و سبد متوسط بزرگ
روی سفارشهای کوچک ضرر میدهید
رایگان از سقف مشخص
تقریباً همه
سقف اشتباه، یا اثر ندارد یا ضرر میدهد
رایگان برای کالای خاص
کالای سبک و پرحاشیه
پیچیدگی در توضیح
رایگان در بازهی زمانی
کمپینهای کوتاه
مشتری منتظر کمپین بعدی میماند
اگر سقف ارسال رایگان میگذارید، آن را کمی بالاتر از میانگین سبد فعلیتان تعیین کنید — نه خیلی بالاتر. سقفی که خیلی دور باشد، انگیزه نمیسازد و فقط شبیه شعار است.
انتخاب شرکت حمل
معیارهایی که واقعاً مهماند
پوشش جغرافیایی متناسب با مشتریان شما
امکان رهگیری مرسوله برای مشتری
زمان تحویل واقعی، نه زمان اعلامی
نحوهی برخورد با مرسولهی گمشده یا آسیبدیده
امکان اتصال به سایت برای محاسبهی خودکار هزینه
هزینهی برگشت مرسوله
موردی که همیشه دیر فهمیده میشودهزینهی برگشت. در فروش آنلاین، بخشی از سفارشها برمیگردد و اگر این هزینه در محاسبهتان نباشد، سود واقعیتان کمتر از چیزی است که فکر میکنید. این را از همان ابتدا بپرسید.
سؤالات متداول
نرخ ثابت بگذارم یا بر اساس وزن؟
اگر محصولاتتان وزن نزدیک به هم دارند، نرخ ثابت سادهتر و کافی است. اگر تنوع وزن زیاد است، نرخ ثابت روی سفارشهای سنگین ضرر میدهد.
ارسال رایگان بگذارم؟
بهعنوان ابزار افزایش میانگین سبد بله، با آستانهای بالاتر از میانگین فعلی. بهعنوان تخفیف عمومی، معمولاً فقط هزینه است.
وزن محصولاتم را ثبت نکردهام؛ چه کنم؟
از پرفروشترینها شروع کنید. لازم نیست هزار محصول را یکروزه وزن کنید؛ صد محصول اول معمولاً بیشتر سفارشها را پوشش میدهد.
هزینهی ارسال را کجا نشان دهم؟
هرچه زودتر بهتر. حداقل در سبد خرید، و ترجیحاً در صفحهی محصول با محاسبهگر ساده.
پرداخت در محل ضرر دارد؟
کارمزد و ریسک عدم تحویل دارد، ولی برای بازار ایران اعتماد میسازد و نرخ تبدیل را بالا میبرد. هزینهاش را در محاسبه لحاظ کنید، حذفش نکنید.
اتصال به سرویس ارسال ارزشش را دارد؟
اگر روزانه چند سفارش دارید، بله — مخصوصاً برای کد رهگیری خودکار و اطلاعرسانی به مشتری.
برای راهاندازی فروشگاهی که این موارد از ابتدا در آن دیده شده باشد، طراحی سایت فروشگاهی نقطهی شروع است.
تنظیم ارسال فروشگاهتان را بررسی کنیممیگوییم مدل فعلیتان کجا ضرر میدهد و چطور میشود هم سود را حفظ کرد هم رها شدن سبد را کم کرد. بررسی اولیه رایگان است.